प्रतिनिधी विलास धोंगडे नसरापूर
वेळू–नसरापूर गटातील आगामी जिल्हा परिषद निवडणुका आता केवळ राजकीय स्पर्धा न राहता त्या भागाच्या भवितव्याचा प्रश्न बनल्या आहेत. अनेक वर्षे प्रलंबित असलेल्या विकासकामांना गती देण्यासाठी सक्षम, जमीनदार आणि जनतेशी सलोख्याचे नाते राखणारे नेतृत्व आवश्यक असल्याची भावना परिसरातील लोकांमध्ये आहे. या पार्श्वभूमीवर ह.भ.प. ज्ञानेश्वर महाराज पांगारे यांनी जिल्हा परिषदेसाठी उमेदवारीची इच्छा व्यक्त करताच राजकीय व सामाजिक वर्तुळात एक नवीन उर्जा निर्माण झाली आहे. या उमेदवारीमागे केवळ राजकीय महत्त्वाकांक्षा नाही, तर दीर्घकाळ समाजसेवा आणि धार्मिक कार्यातून निर्माण झालेले लोकविश्वासाचे भांडार आहे. त्यामुळेच या गटातील राजकारणाला येत्या काळात नव्या दिशेने नेणारा नेता म्हणून त्यांच्याकडे पाहिले जाऊ लागले आहे.
पांगारे महाराजांची ओळख केवळ आध्यात्मिक कार्यापुरती मर्यादित नाही. त्यांनी वर्षानुवर्षे विविध गावांमध्ये कीर्तन, प्रवचन, धार्मिक कार्यक्रमांच्या माध्यमातून समाजात शांती, समता आणि प्रबोधनाचा संदेश दिला आहे. मात्र त्यांच्या कार्याचा विस्तार फक्त आध्यात्मिकतेपर्यंतच सीमित राहिलेला नाही; सामाजिक, शैक्षणिक आणि मानवी मूल्यांच्या जपणुकीतही त्यांनी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात साधेपणा, प्रामाणिकपणा आणि सर्वांसाठी उपलब्ध राहण्याची वृत्ती यांचे मिश्रण आढळते. त्यामुळे लोकांचा विश्वास त्यांच्यावर सहज निर्माण झाला आहे.
वेळू–नसरापूर गट अनेक विविधतेने भरलेला गट आहे. सामाजिक प्रश्न, ग्रामविकास, महिलांचे सबलीकरण, शैक्षणिक अडचणी, पाणीपुरवठा प्रणालीतील विलंब, रस्त्यांची स्थिती — या सर्व मुद्द्यांवर लोकांनी अनेक वर्षांपासून ठोस उत्तर द्यावे अशी अपेक्षा ठेवली आहे. पांगारे महाराजांनी या सर्व प्रश्नांचा प्रत्यक्ष अनुभव घेतला असून त्यावर काम करण्याची त्यांची तयारी पूर्वीपासूनच समाजकार्याच्या माध्यमातून दिसत आली आहे. त्यामुळे त्यांची उमेदवारी ही फक्त राजकीय पाऊल नसून या भागाच्या समस्यांचे समर्पक समाधान शोधण्याची एक सामाजिक ऊर्मी म्हणूनही पाहिली जात आहे.
महिलांसाठी त्यांनी केलेल्या उपक्रमांचा उल्लेख विशेष करावा लागेल. ग्रामीण भागातील महिलांना रोजगार, आरोग्य, शिक्षण आणि आत्मनिर्भरतेसाठी प्रोत्साहन देणारे अनेक उपक्रम त्यांनी राबवले आहेत. महिलांना एकत्र आणून बचतगटांची निर्मिती, कौशल्यविकास कार्यशाळा, आरोग्य शिबिरे आणि महिला सक्षमीकरणाच्या विविध कार्यक्रमांमुळे गावातील महिलांचा आत्मविश्वास वाढला आहे. त्यांच्या या कार्याची नोंद केवळ महिलांनीच नाही, तर गावातील ज्येष्ठ नागरिकांनीही आदरपूर्वक घेतली आहे. राजकारणात अशी सामाजिक कार्याची पायाभरणी असलेले नेतृत्व दुर्मिळ आहे, हे त्यांच्या लोकप्रियतेचे मोठे कारण आहे.
पांगारे महाराजांचे शांत, संयमी आणि तटस्थ नेतृत्व हे आणखी एक ठळक वैशिष्ट्य. कोणताही वाद उद्भवला तर ते उघडपणे किंवा आक्रमकपणे प्रतिक्रिया देत नाहीत. उलट दोन्ही बाजू समजून घेत एक समाधानकारक मध्य मार्ग काढण्याची त्यांची शैली लोकांना भावते. अशा प्रकारचे संयमी नेतृत्व ग्रामीण राजकारणात फारच उपयुक्त ठरते. कारण अनेक प्रश्न हे निर्णयक्षमता आणि तटस्थ दृष्टीकोनामुळेच सहज मार्गी लागतात. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात आढळणारी नम्रता आणि आदराची भाषा यामुळे लोकसंवाद सुलभ होतो आणि कार्यक्षेत्राचा व्यापही वाढतो.
या सर्व गुणांच्या आधारे पांगारे महाराजांना पक्षाकडून तिकीट मिळण्याची शक्यता केवळ चर्चेपुरती मर्यादित नाही, तर ती दृढ आणि वास्तववादी मानली जात आहे. पक्षातील अनेक कार्यकर्ते त्यांच्या उमेदवारीला उघड पाठिंबा देत आहेत. कारण त्यांना माहित आहे की, पांगारे महाराजांसारख्या सर्वमान्य आणि लोकप्रिय व्यक्तिमत्त्वामुळे निवडणुकीत विजयाची शक्यता अधिक वाढेल. त्यांच्याकडे असलेला व्यापक जनसंपर्क हा कोणत्याही पक्षासाठी मोठा फायदा आहे. निवडणुकीच्या काळात जनसंपर्क ही मोठी गोष्ट असते आणि पांगारे महाराजांच्या बाबतीत हा घटक त्यांची सर्वात मोठी ताकद मानली जाते.
राजकीय पातळीवरही वेळू–नसरापूर गटात मागील काही वर्षांपासून मतदारसंघाच्या वाढत्या अपेक्षा दिसून येत होत्या. ग्रामविकासाला गती देण्यासाठी आणि स्थानिक प्रकल्पांना सरकारी स्तरावरून सहकार्य मिळवून देण्यासाठी एक सक्षम जिल्हा परिषद सदस्याची गरज होती. पांगारे महाराजांनी आधीच अनेक मोठ्या अधिकाऱ्यांशी, विभागीय कार्यालयांशी संवाद ठेवून सामाजिक प्रश्नांवर काम केले असल्याने त्यांचा प्रशासनाशी असलेला जवळचा संपर्कही आगामी कामांसाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे.
या गटातील लोक अपेक्षा करतात की, ज्या प्रमाणात त्यांनी समाजसेवा केली आहे, त्या प्रमाणात निवडून आल्यानंतर ते या भागाचा विकाससंकेत म्हणून कार्यरत राहतील. गावागावातील सोयीसुविधा, पाणीपुरवठा प्रकल्प, अंगणवाडी व शाळांचे सुधारणा कार्यक्रम, रस्ते व वाहतूक व्यवस्था, प्राथमिक आरोग्य केंद्रे, तसेच युवकांसाठी रोजगारनिर्मिती यासारख्या मुद्द्यांवर पांगारे महाराजांनी दीर्घकालीन दृष्टिकोन ठेवत काम करण्याची तयारी दर्शवली आहे.
याखेरीज त्यांचा व्यक्तिमत्त्वाचा प्रभाव इतका व्यापक आहे की विरोधकदेखील त्यांच्या लोकप्रियतेबाबत शंका घेत नाहीत. यामुळेच त्यांच्या उमेदवारीमुळे निवडणूक अधिक स्पर्धात्मक आणि महत्वाची होणार आहे. पक्षाने त्यांना तिकीट दिल्यास स्थानिक पातळीवरील समीकरणे पूर्णपणे बदलू शकतात.
समाजाच्या सर्व स्तरांमध्ये, महिलांमध्ये, युवकांमध्ये आणि ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये त्यांनी निर्माण केलेला विश्वास हा पक्षासाठीही मोठ्या मूल्याचा आहे. यामुळे पक्षसंगठनाला नवे बळही मिळेल. त्यांच्या माध्यमातून स्थानिक स्तरावर कार्यकर्त्यांमध्ये एकसंधता निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
शेवटी, पांगारे महाराजांची उमेदवारी ही केवळ राजकारणातील एक नाव नसून वेळू–नसरापूर गटाचा विकास, स्थैर्य आणि सर्वसमावेशक नेतृत्व यांचे प्रतीक म्हणून उदयास येत आहे. त्यांच्या नेतृत्वातून गावांना नवा वेग, नवी दिशा आणि नवा दृष्टिकोन मिळेल, अशी लोकांमध्ये उमेद वाढली आहे. त्यामुळे पक्षाकडून तिकीट जाहीर होण्याची प्रक्रिया आता औपचारिकतेचा भाग राहिला आहे.
वेळू–नसरापूरच्या राजकीय इतिहासात विकासाच्या दिशेने पुढे जाणारा एक महत्वाचा टप्पा आता उंबरठ्यावर आहे, आणि या टप्प्याचे नेतृत्व करण्यासाठी ह.भ.प. ज्ञानेश्वर महाराज पांगारे हेच योग्य व्यक्तिमत्त्व असल्याबाबत मतदारांत एकमत होताना दिसत आहे.
